Twoje stopy spełniają wiele funkcji. Muszą unosić ciężar Twojego ciała, przystosować się do podłoża, na którym stoisz, przenosić Cię i działać jak amortyzatory. W podeszwie stopy występuje duża koncentracja gruczołów potowych i zakończeń nerwowych, co sprawia, że jest wrażliwa na zimno, ciepło, ból i miękką lub twardą powierzchnię. Odpowiednie obuwie ochronne to coś więcej, nie tylko ochrona.
Pomożemy Ci wybrać obuwie odpowiednie dla Twoich stóp i Twojej pracy.
Normy obuwia
PN-EN ISO 20345:2022-09 – Obuwie bezpieczne
Obuwie ochronne wyposażone w podnosek chroniący palce przed uderzeniem do 200 J. Przeznaczone do pracy w warunkach podwyższonego ryzyka urazów. Stosowane m.in. w budownictwie, przemyśle i magazynach.
PN-EN ISO 20346:2022-09 – Obuwie ochronne
Obuwie z podnoskiem o odporności do 100 J, zapewniające podstawową ochronę stóp. Przeznaczone do prac o mniejszym ryzyku urazów mechanicznych.
PN-EN ISO 20347:2022-09 – Obuwie zawodowe
Obuwie bez podnoska ochronnego, zapewniające komfort i ochronę przed poślizgiem oraz innymi zagrożeniami niemającymi charakteru urazów mechanicznych. Stosowane m.in. w usługach, gastronomii i ochronie zdrowia.
PN-EN ISO 15090:2012 – Obuwie dla strażaków
Określa minimalne wymagania i metody badań dotyczące obuwia ochronnego przeznaczonego specjalnie dla strażaków.
PN-EN 13832-2:2019-01 – Obuwie chroniące przed chemikaliami
Część 2: Wymagania w przypadku ograniczonego kontaktu z substancjami chemicznymi.
PN-EN 13832-3:2019-01 – Obuwie chroniące przed chemikaliami
Część 3: Wymagania w przypadku długotrwałego kontaktu z substancjami chemicznymi.
PN-EN ISO 17249:2014-03 – Obuwie bezpieczne odporne na przecięcie piłą łańcuchową.
PN-EN ISO 20349-1:2017-10 – Obuwie chroniące przed zagrożeniami w hutnictwie i spawalnictwie
Część 1: Wymagania i metody badań dotyczące ochrony przed zagrożeniami w hutnictwie.
PN-EN ISO 20349-2:2017-10 – Obuwie chroniące przed zagrożeniami w hutnictwie i spawalnictwie
Część 2: Wymagania i metody badań dotyczące ochrony przed zagrożeniami w spawalnictwie i procesach pokrewnych.
PN-EN 50321-1:2018-05 – Obuwie do ochrony przed porażeniem prądem elektrycznym
Obuwie i kalosze elektroizolacyjne.
Zasady doboru obuwia
Dobór obuwia roboczego lub ochronnego powinien uwzględniać następujące zagrożenia:
- Uderzenia i ciężar przedmiotów – wybierać buty z wytrzymałym podnoskiem, chroniącym stopy przed urazami spowodowanymi upadkiem ciężkich elementów.
- Ryzyko przebicia – stosować obuwie z wkładką antyprzebiciową (np. S3 lub S1P), aby chronić przed ostrymi przedmiotami na podłożu, takimi jak gwoździe czy szkło.
- Substancje chemiczne – dobierać obuwie odporne na działanie kwasów, rozpuszczalników i innych agresywnych chemikaliów.
- Czynniki biologiczne – zapewnić ochronę przy kontakcie z materiałami biologicznymi mogącymi zagrażać zdrowiu, np. w produkcji żywności lub opiece zdrowotnej.
- Warunki środowiskowe – uwzględnić temperaturę, wilgotność oraz obecność potencjalnie wybuchowych atmosfer.
- Kontakt z wysokimi i niskimi temperaturami – zapewnić ochronę stóp przed ogniem, gorącymi lub bardzo zimnymi powierzchniami.
- Zagrożenia elektryczne – stosować obuwie chroniące przed porażeniem prądem lub skutkami elektryczności statycznej.
Dobrze dobrany rozmiar obuwia roboczego to absolutna podstawa bezpiecznej i komfortowej pracy. Zbyt małe buty powodują ucisk i ograniczają ruch stopy, zbyt duże – brak stabilności i ryzyko urazów. Jednak sam numer to nie wszystko. Nawet idealny rozmiar nie zapewni wygody, jeśli but nie jest dopasowany do szerokości stopy, czyli odpowiedniej tęgości.
Tęgość obuwia roboczego określa szerokość buta w przedniej części stopy, wpływając bezpośrednio na komfort, bezpieczeństwo i wygodę podczas wielogodzinnej pracy. Odpowiednio dobrana tęgość zapobiega uciskowi palców, poprawia stabilność oraz zmniejsza zmęczenie stóp – nawet przy intensywnym użytkowaniu.
Dostępne tęgości:
- F – standard (większość butów BHP)
- G / H – dla szerokiej stopy, wysokiego podbicia
W obuwiu roboczym tęgość ma kluczowe znaczenie – szczególnie przy zastosowaniu podnoska ochronnego, który wymaga odpowiedniej przestrzeni, by nie powodować ucisku.
Właściwości ochronne obuwia
Podnoski i wkładki antyprzebiciowe
Podnosek stalowy
Tradycyjny i sprawdzony podnosek ze stali ma konstrukcję zdolną przyjąć 200 J energii uderzeniowej spadających przedmiotów lub nacisk do 15 kN. Wytrzymałość stali sprawia, że podnosek ma często zmniejszoną grubość w porównaniu np. z podnoskiem kompozytowym.
Podnosek aluminiowy
Podnosek z aluminium jest o 40% lżejszy w porównaniu z tradycyjnym podnoskiem stalowym. Lżejsze buty są wygodniejsze w użytkowaniu i jednocześnie zapewniają skuteczną ochronę w każdej sytuacji. Podnosek jest w stanie przyjąć 200 J energii uderzeniowej lub nacisk 15 kN.
Podnosek kompozytowy
Tworzywo sztuczne, które redukuje ciężar do 50% w stosunku do podnosków ze stali. Podnosek kompozytowy zapewnia izolację przed ciepłem i zimnem, nie zawiera metali, jest odporny na działanie kwasów. Nie odkształca się trwale wskutek zgniecenia.
Wkładka antyprzebiciowa stalowa
Wkładka antyprzebiciowa ze stali sprawia, że żadne ostre przedmioty nie mogą się przebić przez podeszwę do wnętrza buta.
Wkładka antyprzebiciowa z kompozytowych materiałów tekstylnych
Wkładki z lekkich, elastycznych materiałów tekstylnych wolnych od metalu, z włókien z powłoką ceramiczną.
Wkładka antyprzebiciowa z włókien Kevlar®
Wkładka antyprzebiciowa wykonana z włókien Kevlar® jest lżejsza i bardziej elastyczna od tradycyjnie stosowanej wkładki stalowej, przez co zwiększa się komfort użytkowania obuwia wyposażonego w taką ochronę.
Materiały podeszwy
PU – Poliuretan
Do każdego rodzaju obuwia, bardzo popularny, lekki, elastyczny. Podeszwa poliuretanowa zapewnia dobrą przyczepność do podłoża.
TPU – Termoplastyczny Poliuretan
Zapewnia wysoką odporność na ścieranie, a także doskonałą przyczepność na większości powierzchni, jest bardzo trwały.
Guma
Charakteryzuje się wysoką odpornością na oleje oraz rozcieńczone roztwory kwasów i zasad, a także na temperaturę do 300°C. Zapewnia doskonałą elastyczność i izolację od zimna, nawet w temperaturze -25°C. Bardzo odporna na ścieranie, pękanie, przecinanie i ostre wióry metalowe.
Nitryl
Zapewnia wyjątkowo dobrą przyczepność na śliskich nawierzchniach, jest olejoodporny, a ponadto wytrzymały na temperaturę do 300°C.
PVC – Polichlorek winylu
Jest bezbarwny lub kolorowy, miękki i lekki. Podeszwy są produkowane jako bezpośredni wtrysk na zaćwiekowane obuwie albo wtryskiwane do form i później jako gotowa podeszwa przyklejane do obuwia w trakcie produkcji.
Rodzaje cholewek w obuwiu roboczym
Cholewka jest kluczowym elementem konstrukcyjnym obuwia roboczego. Odpowiada za ochronę stopy, trwałość obuwia, komfort użytkowania oraz odporność na czynniki zewnętrzne. Materiał cholewki powinien być dobrany do środowiska pracy i klasy ochrony obuwia.
Cholewka ze skóry licowej gładkiej
Jest to najczęściej stosowany materiał w profesjonalnym obuwiu roboczym. Skóra licowa gładka charakteryzuje się wysoką odpornością na ścieranie oraz uszkodzenia mechaniczne, co przekłada się na długą trwałość obuwia. Zapewnia dobrą ochronę przed wilgocią, szczególnie po zastosowaniu impregnacji, a jednocześnie pozostaje łatwa w konserwacji i czyszczeniu. Cholewki tego typu znajdują zastosowanie w budownictwie, przemyśle ciężkim, logistyce oraz w warsztatach.
Cholewka ze skóry licowej hydrofobowej
Skóra licowa hydrofobowa jest poddawana specjalnemu procesowi impregnacji już na etapie produkcji. Dzięki temu wykazuje ograniczoną absorpcję wody zgodnie z wymaganiami WRU normy EN ISO 20345, przy jednoczesnym zachowaniu oddychalności materiału. Charakteryzuje się podwyższoną trwałością w środowisku wilgotnym. Stosowana jest głównie w obuwiu do prac zewnętrznych oraz w modelach klasy S2 i S3.
Cholewka ze skóry welurowej lub zamszowej
Cholewki wykonane ze skóry welurowej lub zamszowej posiadają szorstką strukturę, która sprzyja lepszej cyrkulacji powietrza wewnątrz obuwia. Materiał ten zapewnia wysoki komfort termiczny i dobrą oddychalność, jednak cechuje się mniejszą odpornością na wilgoć i zabrudzenia. Z tego względu rekomendowany jest do prac w suchych warunkach, takich jak hale produkcyjne, magazyny oraz prace wewnętrzne.
Cholewka z mikrofibry technicznej
Mikrofibra techniczna to nowoczesny materiał syntetyczny, który pod względem właściwości użytkowych zbliżony jest do skóry naturalnej. Charakteryzuje się wysoką odpornością na wilgoć oraz działanie środków chemicznych, a jednocześnie niską wagą. Jest łatwa w czyszczeniu i dezynfekcji oraz nie zawiera elementów pochodzenia zwierzęcego. Cholewki z mikrofibry są powszechnie stosowane w przemyśle spożywczym, farmaceutycznym i medycznym.
Cholewka tekstylna
Cholewki tekstylne wykonywane są z tkanin syntetycznych lub materiałów typu mesh. Zapewniają bardzo dobrą wentylację stopy oraz niską wagę całego obuwia, co znacząco podnosi komfort użytkowania podczas długotrwałej pracy. Ich odporność mechaniczna jest ograniczona, dlatego wymagają dodatkowych wzmocnień w newralgicznych strefach. Stosowane są głównie w lekkich pracach, logistyce oraz w obuwiu typu S1 o sportowym charakterze.
Cholewka z materiałów syntetycznych (PU, PVC)
Cholewki wykonane z poliuretanu lub PVC stosowane są przede wszystkim w obuwiu formowanym oraz kaloszach ochronnych. Zapewniają całkowitą wodoodporność oraz wysoką odporność na chemikalia i zabrudzenia. Ich istotną zaletą jest łatwość utrzymania higieny, natomiast ograniczona oddychalność powoduje, że są przeznaczone do specyficznych warunków pracy. Znajdują zastosowanie w rolnictwie, przemyśle chemicznym oraz w obuwiu klasy S4 i S5.
Cholewka z nubuku
Nubuk jest rodzajem skóry licowej poddanej delikatnemu szlifowaniu. Łączy estetyczny wygląd z dobrą wytrzymałością oraz oddychalnością, jednak wykazuje umiarkowaną odporność na wilgoć. Wymaga regularnej impregnacji w celu zachowania właściwości użytkowych. Cholewki nubukowe stosowane są w obuwiu do prac lekkich i średnich, gdzie istotny jest podwyższony komfort użytkowania.
Membrany w obuwiu roboczym – sucha stopa w każdych warunkach
Membrany stosowane w obuwiu roboczym odpowiadają za ochronę stóp przed wilgocią, jednocześnie zapewniając odpowiednią oddychalność. To kluczowy element wyposażenia dla osób pracujących w zmiennych i wymagających warunkach – na zewnątrz, w wilgoci, w chłodzie lub przy intensywnym wysiłku.
Membrana to cienka, wielowarstwowa struktura umieszczona pomiędzy materiałem zewnętrznym a wyściółką buta. Jej mikropory są na tyle małe, że nie przepuszczają wody, a jednocześnie na tyle duże, by umożliwić oddychanie stopy.
Obuwie robocze wyposażone w membranę:
- zwiększa komfort pracy przez cały dzień,
- chroni stopy przed przemoczeniem,
- ogranicza ryzyko otarć i odparzeń,
- poprawia higienę i trwałość obuwia.
Membrany różnią się poziomem wodoodporności i oddychalności, dlatego warto dobierać je do warunków pracy – inne sprawdzą się na zewnątrz, inne w halach produkcyjnych czy chłodniach.
Przykłady membran stosowanych w obuwiu roboczym:
GORE-TEX®
Jedna z najbardziej rozpoznawalnych membran na rynku. W pełni wodoodporna, wiatroszczelna i oddychająca. Zapewnia wysoki komfort w trudnych warunkach atmosferycznych i przy intensywnej pracy.
Sympatex®
Membrana bez mikroporów, w 100% wodoodporna i bardzo dobrze oddychająca. Elastyczna, trwała i przyjazna środowisku. Często stosowana w obuwiu premium.
Thinsulate™ (w połączeniu z membraną)
Technologia termoizolacyjna stosowana razem z membranami wodoodpornymi. Zapewnia ochronę przed zimnem bez zwiększania objętości buta.
Dry-Tech / Waterproof / Climate System
Nazwy handlowe membran producentów obuwia roboczego. Zapewniają podstawową wodoodporność i oddychalność, dostosowaną do codziennego użytkowania.
Nowoczesne technologie w obuwiu roboczym
BOA® Fit System
Innowacyjny system zapięcia oparty na precyzyjnym pokrętle, wytrzymałych linkach i prowadnicach. Pozwala na szybkie i płynne dopasowanie buta do stopy, nawet w rękawicach roboczych, bez tradycyjnych sznurówek. Dzięki BOA but trzyma się stabilnie i równomiernie, eliminuje luz i ryzyko rozwiązania się wiązań podczas pracy.
Membrany wodoodporne i oddychające
Technologie takie jak GORE-TEX® lub inne membrany chronią przed wodą z zewnątrz, jednocześnie umożliwiając odprowadzanie wilgoci z wnętrza buta. Dzięki temu stopa pozostaje sucha i komfortowa nawet w wilgotnych warunkach pracy.
Vibram® – podeszwy wysokiej klasy
Specjalne mieszanki gumowe i przemyślana konstrukcja bieżnika zapewniają doskonałą przyczepność, trwałość i stabilność na różnym podłożu, minimalizując poślizgi i ryzyko upadków.
ETPU – pianka amortyzująca
Zaawansowana pianka stosowana w podeszwach lub wkładkach, która zwiększa amortyzację i komfort chodzenia, zmniejszając zmęczenie stóp i stawów podczas długotrwałego noszenia obuwia.
Dry'n Air® System
Technologia wspierająca cyrkulację powietrza wewnątrz buta, poprawiająca wentylację i pomagająca utrzymać stopy suchymi oraz świeżymi nawet przy intensywnym użytkowaniu.
PrimaLoft®
Nowoczesna izolacja termiczna stosowana w modelach zimowych – lekka, odporna na wilgoć i utrzymująca ciepło, co poprawia komfort pracy w niskich temperaturach.
Kalosze w branży BHP
Kalosze odgrywają kluczową rolę w branży BHP wszędzie tam, gdzie pracownik ma stały kontakt z wilgocią, błotem, wodą, chemikaliami lub zanieczyszczeniami biologicznymi. Ich głównym zadaniem jest zapewnienie szczelnej ochrony stóp, bezpieczeństwa oraz higieny pracy, nawet w najbardziej wymagającym środowisku.
Stosowane są m.in. w rolnictwie, przemyśle spożywczym, budownictwie, gospodarce komunalnej, przetwórstwie, laboratoriach i branży chemicznej. W wersjach ochronnych mogą być wyposażone w podnosek ochronny oraz wkładkę antyprzebiciową, spełniając normy obuwia ochronnego.
Materiały stosowane w kaloszach ochronnych:
PVC – lekki, elastyczny i odporny na wilgoć; popularny w przemyśle i rolnictwie.
PU (poliuretan) – bardzo lekki, doskonała izolacja termiczna i wysoka odporność na ścieranie.
Guma naturalna – elastyczna, odporna na pęknięcia i niskie temperatury.
Nitryl / guma nitrylowa – wysoka odporność na oleje, paliwa i chemikalia.
