Hałas może w różny sposób przyczyniać się do obciążenia psychicznego w środowisku pracy, a tym samym sprawiać, że praca staje się bardziej uciążliwa. Nawet niewielkie pogorszenie słuchu jest dokuczliwe, ponieważ pojawiają się trudności ze zrozumieniem rozmowy. Poczucie bycia wykluczonym i niemożność zrozumienia kolegów w pracy, rodziny czy przyjaciół są stresujące. Utrata słuchu jest trwała i nie można jej wyleczyć. Na szczęście możemy zapobiec niepotrzebnemu narażaniu się na zbyt głośne dźwięki.
Fakty na temat hałasu
Mamy dwoje uszu na całe życie. Uszkodzonego słuchu nie można naprawić. Obecnie spędzamy w pracy więcej czasu niż kiedykolwiek, również w czasie wolnym jesteśmy narażeni na hałas.
Skutek uszkodzenia słuchu można złagodzić przez rehabilitację i wsparcie technologiczne, jednak ci, których dotknie utrata słuchu, nigdy go nie odzyskają. Wady słuchu są utrudnieniem zarówno w miejscu pracy, jak i poza nim. Człowiek może czuć się odciętym od otoczenia i mieć trudności ze zrozumieniem innych.
Osoba i jej otoczenie cierpią oczywiście najbardziej, ale uszkodzenia na skutek hałasu niosą ze sobą również duże problemy społeczno-ekonomiczne. Zwolnienia lekarskie i rehabilitacja osób z wadami słuchu to co roku duży koszt dla społeczeństwa i firmy.
Najlepszym sposobem na uniknięcie uszkodzeń słuchu jest profilaktyka.
Dyrektywa UE
Dyrektywa UE 2003/10/EC, która weszła w życie w lutym 2006 r., ma na celu zapobieganie narażeniu pracowników na szkodliwe działanie hałasu, poprzez promowanie zdrowszej i bardziej efektywnej siły pracowniczej.
Do celów dyrektywy zdefiniowano trzy parametry fizyczne, stosowane jako wskaźniki ryzyka:
- –szczytowa wartość ciśnienia akustycznego,
- –poziom dziennej ekspozycji na hałas,
- –poziom tygodniowej ekspozycji na hałas.
Szczytowa wartość ciśnienia akustycznego jest wyrażana w dB(C), natomiast poziomy ekspozycji dziennej i tygodniowej w dB(A).
Poziomy reagowania i wartości graniczne narażenia.
Normy EN dotyczące ochrony słuchu
- EN 352-1 – Nauszniki przeciwhałasowe (pasywne, aktywne)
- EN 352-2 – Wkładki przeciwhałasowe
- EN 352-3 – Nauszniki przeciwhałasowe mocowane do przemysłowego hełmu ochronnego
- EN 352-4 – Nauszniki przeciwhałasowe o regulowanym tłumieniu
- EN 352-5 – Nauszniki przeciwhałasowe z aktywną redukcją hałasu
- EN 352-6 – Nauszniki przeciwhałasowe z sygnałem fonicznym wprowadzonym z wejścia elektrycznego
- EN 352-7 – Wkładki przeciwhałasowe o regulowanym tłumieniu
- EN 352-8 – Nauszniki przeciwhałasowe z elektronicznymi urządzeniami dźwiękowymi
- EN 352-9 – Wkładki przeciwhałasowe z wejściem fonicznym dla sygnału bezpieczeństwa
- EN 458 – Ochronniki słuchu. Zalecenia dotyczące doboru, użytkowania, konserwacji codziennej i okresowej
Wybór ochrony słuchu o SNR wyższym niż jest to konieczne, może doprowadzić do nadmiernego wygłuszenia, co oznacza, że rozmowy pomiędzy osobami mogą być trudne do zrozumienia. Sygnały ostrzegawcze, telefony i odgłosy maszyn, mogą być trudne do usłyszenia. Przy prawidłowym i konsekwentnym stosowaniu ochronników słuchu, można osiągnąć oczekiwane wytłumienie.
Ważne, aby ochronniki słuchu były używane przez cały czas przebywania w hałasie, aby wkładki przeciwhałasowe były dopasowane do ucha i prawidłowo włożone. Należy stale kontrolować, czy nauszniki ściśle przylegają do ucha i czy poduszki nie są wysuszone lub popękane. Najważniejsze jest stosowanie ochrony słuchu przez cały czas pracy.
Poziomy reagowania i wartości graniczne narażenia
Na poniższych poziomach narażenia wymagane jest podjęcie działań ochronnych.
- Pracownikom narażonym na hałas należy udostępnić różne typy środków ochrony słuchu (użycie dobrowolne).
- Pracownikom, którzy narażeni są na hałas ryzykowny dla zdrowia, należy udostępnić kontrolne badania audiometryczne.
- Należy przeprowadzić szkolenia w zakresie hałasu, właściwego użytkowania środków ochrony słuchu, wykrywania uszkodzeń słuchu, warunków obserwacji stanu zdrowia i bezpiecznych sposobów wykonywania pracy, pozwalających uniknąć narażania na hałas.
- Pracownikom narażonym na hałas należy udostępnić różne typy środków ochrony słuchu i zobowiązać do ich używania.
- Wśród pracowników, którzy narażeni są na hałas, należy przeprowadzać badania audiometryczne wykonywane przez lekarza.
- W miejscach głośnych, należy umieścić znaki ostrzegawcze.
- Maksymalny dopuszczalny poziom hałasu w uchu przy zastosowaniu środków ochrony słuchu.
- Kontrolowane narażenie na hałas w czasie stosowania ochrony słuchu nie może przekraczać tego poziomu.
- Szacując tę wartość, należy wziąć pod uwagę stopień łagodzenia hałasu przez środki ochrony słuchu.
Metoda HML
Stosowana do określenia spodziewanego tłumienia w decybelach
H – hałas wysokiej częstotliwości
M – hałas średniej częstotliwości
L – hałas niskiej częstotliwości
SNR – Single Number Rating (obowiązuje w Europie) – wartość określa spodziewane tłumienie przez ochronnik słuchu.
Ochrona słuchu na 100%
Hałas można w pewnym sensie porównać do radioaktywności. Możemy przyjąć tylko ograniczoną jego dawkę. Szkodliwość hałasu zależy od czasu narażenia, w połączeniu z jego poziomem. Oznacza to, że pięć minut zaniedbania w trakcie ośmiogodzinnego dnia pracy, może uszkodzić słuch na całe życie. W związku z tym, dla uzyskania efektu ochronnego, należy stosować ochronniki słuchu przez 100% czasu przebywania w hałasie. Wybierz wygodną ochronę słuchu, dopasowaną dla Ciebie i Twoich potrzeb, zapewniającą właściwe tłumienie. 100% użycia – jedyna pewna ochrona przed uszkodzeniami słuchu.
- Czas noszenia 100%– Zapewnia spodziewaną ochronę.
- Czas noszenia 99%– Pięć minut „niedbalstwa" dziennie, zmniejsza w znacznym stopniu efektywność ochrony słuchu.
- Czas noszenia 90%– Nie można już oczekiwać bezpiecznej ochrony.
Przegląd środków ochrony słuchu
Wkładki przeciwhałasowe
Problem z wkładkami przeciwhałasowymi polega na tym, że użytkownik odczuwa tarcie i ucisk, dlatego czasami nie używa ochrony słuchu. Obecnie, dzięki nowym materiałom i technologii produkcji, są dostępne wkładki przeciwhałasowe, które są dostosowane do wymagań użytkownika i unikalnych warunków.
Nauszniki pasywne
Nauszniki pasywne nie zawierają elektroniki i służą jedynie do blokowania szkodliwych dźwięków przed przenikaniem do ucha. Są też modele, które przepuszczają mowę ludzką przy jednoczesnym blokowaniu szkodliwych dźwięków.
Nauszniki nahełmowe
W miejscach, w których trzeba nosić hełm ochronny, można używać nauszniki nahełmowe.
Nauszniki aktywne
Wzmacniają dźwięki o niskim natężeniu. Wzmacnianie zmniejsza się stopniowo w miarę zbliżania do poziomu 80 dB. Tuż przed poziomem 80 dB, przechodzi w coraz silniejsze tłumienie sygnałów dźwiękowych, by przy 82 dB ekwiwalentny poziom dźwięku nie został przekroczony. Niektóre modele mają możliwość podłączenia do nich krótkofalówki i telefonu komórkowego.
Wkładki przeciwhałasowe o regulowanym poziomie tłumienia
Wkładki przeciwhałasowe o regulowanym poziomie tłumienia to bezprzewodowe, elektroniczne wkładki przeciwhałasowe, które chronią przed hałasem, zwiększają świadomość sytuacyjną i zapewniają komunikację. Stosując je, można bez problemu rozmawiać z osobami w pobliżu, a także słyszeć dźwięki otoczenia, dbając jednocześnie o odpowiednią ochronę słuchu. Ich obsługa jest bardzo prosta. Za pomocą jednego przycisku można je włączać, wyłączać oraz regulować głośność dźwięków otoczenia.
Rozwiązania komunikacyjne z ochroną słuchu
Ochrona słuchu to coś więcej niż tylko wyciszenie hałasu. Czasami równie ważne jest słyszenie otoczenia i skuteczna komunikacja ze współpracownikami. Komunikacja w hałasie wymaga zastosowania specjalistycznych rozwiązań technicznych, takich jak aktywne ochronniki słuchu (nauszniki/wkładki z funkcją tłumienia i wzmacniania mowy), systemy radiowe, mikrofony z redukcją szumów oraz komunikacja bezprzewodowa (Bluetooth). Nauszniki przeciwhałasowe z układami komunikacji umożliwiają pewną komunikację w hałaśliwym otoczeniu i podnoszą efektywność produkcji dzięki szerokiej gamie opcji, takich jak nauszniki z wbudowaną, dwukierunkową komunikacją, nauszniki przewodowe, zestawy z łącznością Bluetooth, zestawy z radiem FM i rozwiązania z regulowanym tłumieniem.
